Canon van Amsterdam

Stadsarchief Amsterdam

Bekijk op https://kapooow.nl/canon-van-amsterdam/

In oktober 2025 jaar bestond Amsterdam 750 jaar. Dit was voor de gemeente de perfecte aangelegenheid om het Canon van Amsterdam te herzien, met speciale aandacht voor onderbelichte thema’s als migratie en het koloniale verleden van de stad. Wethouder Rutger Groot Wassink (Archeologie): "Het verleden blijft hetzelfde, maar onze blik erop verandert. De verhalen in de canon helpen Amsterdammers om zich te oriënteren in de tijd en het heden beter te begrijpen."

 Het Stadsarchief Amsterdam vroeg KAPOOOW om een digitale interactieve installatie te ontwikkelen, rondom de herziende Canon van Amsterdam welke een prominente plek zal krijgen in de aankomsthal van het Stadsarchief, om zo de zichtbaarheid van de Canon te verhogen.

Aanpak

We zochten een manier om het Canon op een interactieve manier te ervaren, waarbij multimedia een prominente plek aanneemt naast de (ingekorte) Canonteksten. We gingen uit van de gemiddelde bezoeker van de hal, die misschien 5 minuten doorbrengt bij een dergelijke installatie. Hoe nodigen we diegene uit om een snelle duik te nemen in de boeiende verhalen van de stad?

De kapstok die wij bedachten werd een grote 3D kaart, waar de gebruiker doorheen kan swipen en zoomen van vogelperspectief tot straatniveau. Bijna elk Canonvenster heeft een gerelateerde locatie, dus dit is een overzichtelijke manier om door de vensters te bladeren. Daarnaast wilden we vensters rijk aankleden met media, maar niet statisch presenteren. Om deze reden haalden wij inspiratie uit de oude Encarta cd-rom encyclopedieën, waarbij het interactief aanbieden video en audio nog heel bijzonder was. In onze applicatie kregen video's, 3d objecten, foto's, landkaarten en audio een uitnodigende presentatievorm, waarbij je gemakkelijk kunt schakelen tussen diverse media.

De vensters kunnen gefilterd worden op thema en tijdsperiode, zodat je gemakkelijk kunt lezen over specifieke onderwerpen of kunt zien wanneer bepaalde vensters zich afspeelden. De applicatie is tweetalig en er kan elk moment geschakeld worden tussen Nederlands en Engels. Verder bedachten we dat een bezoeker gelijk aan de slag moest kunnen en niet stuiten op iemands vorige proces. Om die reden worden filters en zoomniveaus van de kaart altijd gereset na enkele minuten, zodat iedereen een fris startpunt heeft. Dit alles resulteerde in een applicatie die laagdrempelig en speels is om te gebruiken.

Over het Canon van Amsterdam

Voor Amsterdammers betekent een herziende intersectionele blik op het Canon dat zij zichzelf terugzien in de verhalen die de macht van de stad over zichzelf vertelt. Een belangrijk onderdeel om je burger van een stad te voelen.

Het herziende Canon van Amsterdam bestaat uit vijftig vensters die door een commissie van experts is samengesteld bestaande uit:

• Paul Knevel (voorzitter, universitair hoofddocent publieksgeschiedenis)
• Naomi Nagtegaal (docent geschiedenis en maatschappijleer, eigenaar Naomi Creates)
• Mark Ponte (conservator en onderzoeker Stadsarchief Amsterdam)
• Tom van der Molen (conservator Amsterdam Museum)
• Bart Wallet (hoogleraar Joodse Geschiedenis)
• Tayfun Balçık (historicus moderne Turkse geschiedenis)
• Jules Rijssen (netwerkverzamelaar Imagine IC)
• Mirjam Hoijtink (conservator Wereldmuseum)
• Geertje Mak (hoogleraar gendergeschiedenis)

Het Stadsarchief is het geheugen van Amsterdam met meer dan 50 kilometer archieven, een historisch-topografische collectie met miljoenen kaarten, tekeningen, en prenten, een bibliotheek en omvangrijke geluids-, film- en fotoarchieven.